Okusalawo ku mutindo gw’entungo: spiciness, langi, amafuta, endya, amakungula

Mwasuze mutya, wano we wali enkyusa y'ebirimu ebiweereddwa .:

1. **Obuwoomi omutendera .:**

   Spiciness level eraga amaanyi g’obuwoowo mu birungo nga chili, obutungulu, entungo, entungo, n’ebirala Ekitundu ekikozesebwa okupima obuwoowo ye unit ya Scoville. Nga mu 1912, omusawo w’eddagala Wilbur Scoville yayiiya enkola ey’okupima ebirimu mu capsaicin, nga kino kye kirungo ekivunaanyizibwa ku buwoowo obuli mu chili peppers. Enkola eno erimu okufuuyira entangawuuzi mu mazzi ga ssukaali okutuusa ng’obuwoowo tebukyazuulibwa ku lulimi. Gy’okoma okwetaagisa okufuukuula, obuwoomi gye bukoma okuba obw’amaanyi. Yuniti enkulu ey’okupima obuwoowo etuumiddwa erinnya lya Scoville. Emiwendo egya bulijjo egy’obuwoowo eri entangawuuzi za chili mu ggwanga n’ensi yonna giri bwe giti .:

1. **Ensengeka ya chili spiciness eya bulijjo mu China .:**
2. Ekifo ekisooka: Xiaomi LA (Scoville Omuwendo: 53,000)
3. Ekifo ekyokubiri: Fujian Gutian Chili King (Scoville Omuwendo: 40,000)
4. Ekifo eky'okusatu: Guizhou Bullet (Scoville Omuwendo: 30,000)
5. Ekifo eky'okuna: Guizhou Shizhu Red (Scoville Omuwendo: 26,000)
6. Ekifo eky'okutaano: Henan Omulembe omupya (Scoville Omuwendo: 21,000)
7. Ekifo eky'omukaaga: Sichuan er Jing Tiao (Scoville Omuwendo: 16,000)
8. Ekifo eky'omusanvu: Guizhou Lantern Chili (Scoville Omuwendo: 9,000)
9. Ekifo eky'omunaana: Shaanxi Thread Chili (olususu lw'ennywanto chili) (Scoville Omuwendo: 6,000)
10. Ekifo eky’omwenda: olususu oluwanvu chili (Scoville Omuwendo: 4,000)
11. Ekifo eky’ekkumi: Bell Pepper (Scoville Omuwendo: 2,000)

1. **Ensengeka ya World Chili Spiciness .:**
2. Ekifo ekisooka: Pepper X (Scoville Omuwendo: obukadde 3.18)
3. Ekifo ekyokubiri: Omukka gwa Dragon (Scoville Omuwendo: obukadde 2.48)
4. Ekifo eky'okusatu: Carolina Reaper (Scoville Omuwendo: obukadde 2.2)
5. Ekifo eky'okuna: Trinidad Scorpion Moruga (Scoville Omuwendo: obukadde 1.85)
6. Ekifo eky'okutaano: Trinidad Scorpion Butch T (Scoville Omuwendo: obukadde 1.2)
7. Ekifo eky’omukaaga: Naga Viper (Scoville Omuwendo: obukadde 1.36)
8. Ekifo eky'omusanvu: Omuzimu Pepper (Bhut Jolokia) okuva mu Buyindi (Scoville Omuwendo: obukadde 1)
9. Ekifo eky’omunaana: Dorset Naga Chili (Scoville Omuwendo: 920,000)
10. Ekifo eky'omwenda: Mexican Devil Chili (Scoville Omuwendo: 570,000)
11. Ekifo eky'ekkumi: Yunnan Hot Pot Chili (Scoville Omuwendo: 444,000)

   (Ekitundu ky’emimwa: Ebitundu by’ebbugumu ebya Scoville (SHU))

**2. Omuwendo gwa langi .:**

   Omuwendo gwa langi ya langi ya chili emmyufu oluusi gulagibwa nga "Cu," nga "Cu" kifupi eri ekitundu kya langi eky'ensi yonna (ICU). Mu ngeri endala, kitera okuyitibwa ekitundu ky’ensi yonna, era omuwendo gwa langi nga 150 gwenkana 100,000 ICU.

   Mu kiseera kino, ensengeka ya langi ya red chili ku katale eri bweti .:

1. **Ekifo ekisooka:** Shizhu Red .
2. **Ekifo ekyokubiri:** Olususu oluwanvu chili .
3. **Ekifo eky'okusatu:** Shaanxi Thread Chili .
4. **Ekifo eky'okuna:** Guizhou Lantern Chili .
5. **Ekifo eky'okutaano:** Omulembe omupya .

**3. Amafuta agalimu .:**

   Ekigambo "amafuta" kitegeeza obungi bw'amafuta mu malusu n'ensigo za chili, era nga kino kye kisalawo akawoowo ka chili.

   Mu kiseera kino, ensengeka z’akawoowo ka chili mu katale ziri bwe ziti .:

1. **Ekifo ekisooka:** Olususu oluwanvu chili .
2. **Ekifo ekyokubiri:** Shaanxi Thread Chili .
3. **Ekifo eky'okusatu:** Guizhou Shizhu Red .
4. **Ekifo eky'okuna:** Er Jing Tiao .
5. **Ekifo eky'okutaano:** Henan Omulembe omupya .
6. **Ekifo eky'omukaaga:** Fujian Gutian Chili Kabaka .
7. **Ekifo eky'omusanvu:** Xiao mi la .
8. 8. **Ekifo eky'omunaana:** Omutwe gw'essasi lya Guizhou
   9. **Ekifo eky'omwenda:** Chili King .
   10. 

   11. **4. Ebiriisa ebirimu .:**

          Okusinga kitegeeza ebirimu mu carotenoids, vitamins, trace minerals, n’ebintu ebirala.

        

          Mu kiseera kino, ebiraga ebiriisa bya chili mu digito ebiri mu katale biri bwe biti .:

        

       1. **Ekifo ekisooka:** Ebirimu obutoffaali .
       2. **Ekifo ekyokubiri:** Amasavu .
       3. **Ekifo eky'okusatu:** asidi wa folic .
       4. **Ekifo eky'okuna:** Carbohydrates .
       5. **Ekifo eky'okutaano:** B-vitamins .
       6. **Ekifo eky'omukaaga:** Fiber, cellulose, resin .
       7. **Ekifo eky’omusanvu:** Ebiriisa ebinene nga nayitrojeni, phosphorus, potassium, calcium, boron, ekyuma
       8. **Ekifo eky'omunaana:** Carotenoids series .
       9. **Ekifo eky’omwenda:** Vitamiini C, Vitamiini A, Vitamiini B, n’ebirala.
       10. **Ekifo eky’ekkumi:** Trace Mineral Elements .

        

       **5. Amakungula g’okufulumya .:**

          Kino kitegeeza amagoba ga buli yiika.

        

       Nsaba omanye nti enzivuunula eweereddwa wano ya nkyusa butereevu, era ebigambo ebitongole biyinza okwawukana okusinziira ku mbeera n’omutindo gw’amakolero.